MENOPOZ BELİRTİLERİ

Menopoz Belirtileri Nelerdir Pek çok kadın özellikle 40’lı yaşlardan sonra kendilerinde görülen bazı şikayetler doğrultusunda menopozdan korkarak jinekolog muayenehanelerinin yolunu tutmaktadır. Menopoz belirtileri pek çok hastalıklarda veya psikolojik durumlarda da izlenen belirtilere oldukça benzemektedir.

Menopoz kadınlarda yaşla birlikte yumurtalık rezervinin azalması sonucunda ortaya çıkan doğal bir süreçtir. Menopoz belirtileri arasında ilki adetlerde görülen düzensizlikler, özellikle adet aralarının ve miktarının azalması bulunmaktadır.

Geceleri ateş basmaları özellikle “perimenopoz” dönemde görülen menopoz belirtileri arasında yer alır. Ancak ateş basmaları menopoz belirtileri haricinde; bazı tiroid hastalıklarında ve psikolojik sorunlarda da sık olarak görülebilmektedir. Bu durumun bir menopoz belirtisi mi olup olmadığının ayırıcı tanısında hormonal bazı testler istenmektedir.

Adetlerdeki düzensizlik her zaman menopoz belirtisi midir?
İleri yaşlarda adetlerdeki düzensizlikler her zaman menopoz belirtisi değildir. Çünkü bir kadının adetleri pek çok faktörden etkilenmektir. Stres, hızlı kilo alınması, hormonal problemler, egzersizler, bazı rahim hastalıkları ve yumurtalık hastalıkları durumlarında da adetler kesilebilir.

Kadınlarda adet görmeme, adetin kesintiye uğraması durumuna “amenore” adı verilir.

Her amenore menopoz belirtisi olmamakla birlikte, özellikle 40 yaşından sonra uzun süreli amenore durumlarında menopozdan şüphelenilmelidir.

Diğer taraftan ileri yaşlarda artan FSH hormonunun yumurtalıkları uyarması sonucunda gebelik, hatta çoğul gebelik olasılıkları artmaktadır. İleri yaşlardaki adet kesilmelerinde öncelikle bir gebelik testi yapılarak gebeliğin olup olmadığı aydınlatılmalıdır. İleri yaşlardaki her adetten kesilme menopoz belirtisi olmayabilir.

Menopoz döneminde yumurtalık kistleri olabilir
Menopozda artan FSH düzeylerine bağlı olarak yumurtalıkla fazlaca uyarılmakta, bu da fizyolojik yumurtalık kistlerine neden olmaktadır. Bu fizyolojik yumurtalık kistleri genelde ultrasonla tesadüfen saptanmakta ve tedavi gereksinimi olmadan kendiliğinden geçmektedir. Yine de her türlü olasılık düşünülerek menopoz döneminde yumurtalık kisti (over kisti) saptanması durumunda yumurtalık kanseri riskine karşı ayrıntılı bir araştırma yapılmalıdır.

Ortalama menopoz yaşı kaçtır?
Eski dönemlere göre günümüzde genç kızların ilk adet görme yaşı düşse de, menopoz yaşı sabit kalmıştır.

Ortalama menopoz yaşı Amerika Birleşik Devletlerinde 51,3 olarak saptanmışken, ülkemizde bu ortalama yaş 46 olarak saptanmıştır.

Kadınlarda menopoz yaşı değişkenlikler arz etmektedir. Normalde 40 yaşın altında menopoza girilmesi “erken menopoz” olarak bilinmektedir.

Menopoz belirtileri olan kadınlarda neler yapılır?
Eğer kadınlarda sıcak basması, gece ateşlenmesi, terleme, sinirlilik, uykusuzluk, adetlerde gecikme gibi menopoz belirtileri izleniyorsa öncelikle bu durumun ayrıcı tanısı için hormonal tetkikler istenir.

Bu hormonal testler:
FSH,
LH,
E2 (Estradiol),
Prolaktin (süt hormonu)
Tiroid foksiyon testleri (TSH, serbest T3, serbest T4) olmaktadır.

Mümkünse bu hormonal testler adetli dönemde (adetin 2.- 3. günlerinde) yapılmalıdır.

FSH’ın yüksekliği yumurtalık rezervinin azaldığını gösterir ve menopoz belirtileri arasındadır.

Menopoz belirtileri ile başvuran hastalara jinekologları tarafından yapılan vajinal ultrason ile de “yumurtalık rezervi” ölçülmelidir.

FSH, vajinal ultrasonda folikül miktarının ölçümü ve AMH değerleri yumurtalık rezerv değerlendirilmesinde en sık olarak kullanılan yöntemler arasındadır.

Menopoz belirtileri, Çocuk İstemi ve AMH
Son yıllarda menopoz belirtileri ile gelen ancak çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda yumurtalık rezervinin tespiti için AMH (Anti Müllerian Hormon) testi de eklenmiştir.

AMH değeri ultrasondaki folikül sayısı ve FSH değerlerinden “daha değerli” bir şekilde over rezervini (yumurtalık rezervini) ölçmektedir. Bu nedenle menopoz belirtileri gösteren ancak kısırlık tedavileri, tüp bebek tedavilerine başlamadan önce hastalarda yumurtalık rezervinin değerlendirilmesinde kandan AMH ölçümü yapılmaktadır. AMH düşüklüğü yumurtalık rezervinin azaldığını gösterir ve menopoz belirtileri arasındadır.